poem station

poemstation — Fri, 02 Oct 2009 21:24:18 GMT

اين پست به دليل شخصي بودن تبليغات و كامنت دعوت عمومي ندارد

پناه مي برم به خداوند از حسادت و دروغ

كه هر دو آفت انسانيت است ...

خورشيد اگر دريچه به زندان بياورد

شايد خدا به معجزه ايمان بياورد

با ما هر آنچه بغض يكي كارگر نشد

تا اين كوير تف زده باران بياورد

با خويش بد معامله كرديم و باختيم

تا شادي گران غم ارزان بياورد

سرما گذشته فصل ولي نوبهار نيست

پائيز رفته است زمستان بياورد

ساحل نشستگان زمان را حذر دهيد

دريا سكوت كرده كه طوفان بياورد

اي مرگ ! ايستاده اي و دم نمي زني

تا زندگي چه بر سر انسان بياورد؟

امير سنجوري

اردي بهشت ۸۸ -چهارباغ عباسي-پاساژ سيتي سنتر اصفهان (پشت دخل بوتيك !)

poemstation — Mon, 17 Aug 2009 22:40:18 GMT

یه چیزایی نوشته بودم اینجا که حذفشان کردم. تاریخ مصرف خبری شان تمام شد. عکس قیصر عزیز را از استارت وبلاگ برداشتم چون داشت محدودیت برای خودم ایجاد می کرد. چه آنکه هرگز شخصیت پرست نبوده و نیستم .به هر حال شعر خوب را می پذیرم. شاعرش هر که می خواهد باشد حتی سهیل محمودی!!

-----------------------------------------------

سلام

در اين مقاله سعي كرده ام با دانش محدود و مطالعات خودم به مسئاله ي بحران مخاطب در شعر معاصر بپردازم. مسئاله اي كه حقيقتا" ذهن خيلي از ما را به خود مشغول مي كند. به عنوان يك دوست انتظار دارم اين مقاله را كه قطعا" كامل نيست و سعي شده هرچه موجز تر تنظيم شود با دقت مطالعه و نظراتتان را برايم كامنت كنيد. مي خواهم گفتگويي باشد بين همه. نظراتتان را ذيل مقاله درج مي كنم تا شما هم نويسنده ادامه ي اين مقاله باشيد.

توضیح: به دلیل اختلالات بلاگفا (قربون پرشین بلاگ - توی خروج این مشکلات نیست) امکان به روز رسانی و درج کامنت ها در متن اصلی پست هر چند روز یکبار وجود دارد. از طرفی نتوانستم آنگونه که باید و شاید از دوستان دعوت کنم چون کامنت باکس وبلاگ ها باز نمی شود و شایددر همین وبلاگ هم مشکل کامنت داشته باشید. این پست به دلیل همین مشکلات بیشتر از حد معمول روی صفحه اصلی باقی می ماند تا بیشترین دعوت شدگان بتوانند بخوانند.

شاعران مخاطب ستيز و مخاطبان شعر گريز

قطعا" بارها با عبارت "بحران مخاطب در شعر معاصر" مواجه شده ايم. بحراني كه عده اي اصلا" به وجود آن اعتقاد نداشته و عده ي ديگري آن را مهم ترين مسئاله ادبيات و شعر امروز مي دانند. اين بحران تقسيم بندي جالبي بين صاحب نظران شعر امروز ايجاد كرده است كه در اين مقاله سعي مي كنم در ابتدا اصطلاحاتي را باز كنم كه اكثرا" به اشتباه تاويل مي شوند و نتيجتا" به اشتباه تفسير خواهند شد. از جمله واژه هاي(بحران) و (مخاطب) . و نهايتا" با بسط رابطه شاعر و مخاطب به نتايجي برسم كه خواهيد دانست.

بحران چيست: از ديدگاه ادبي حالتي را بحران مي گويند كه اكثريت قريب به اتفاق بزرگان ادبيات يك جامعه متفق القول به وجود و ايجاد خطر ابتذال و انحلال مفاهيم اساسي و ارزش هاي ادبي آن جامعه و انحراف از مسير زيبايي شناختي آن اذعان داشته باشند. وقتي اكثريت ادبا و شاعران در سخنراني ها و مقالات و كتاب هايشان از (بحران) صحبت مي كنند بايد آن را جدي گرفت و به آن پرداخت. صرفنظر از اينكه آن بحران تا چه اندازه مي تواند جدي باشد اما بايد به آن پرداخته شود و نمي توان به سادگي از كنارش عبور كرد.
وقتي مي گوئيم (بحران ادبي) قطعا" مفهومي را در ذهن مي پرورانيم كه فراتر از تقسيم بندي هاي اجتماعي بحران است. بحران هنري كه بحران ادبي نيز از آن تبعيت مي كند يعني انحراف از ارزش هاي زيبايي شناختي كه اصل و غايت خلق هر اثر هنري است.چيزي كه تاثير گرفته از انقلاب هاي صنعتي و هجوم مدرنيست و پيدايش پديده هاي جديد در هنر يكي پس از ديگري است كه قبل از آنكه فرصت هضم اولي را داشته باشيم دومي از راه مي رسد.
بايد خاطر نشان كنم آنچه هنر معاصر ايران ـ كه تا حدود زيادي متاثر از هنر مدرن و پست مدرن غرب است ـ در تكاپوي رسيدن به آن دست و پا مي زند چيزي نيست كه هنر قرون گذشته دغدغه ي آنرا داشته باشد. هنر معاصر كه شعر نيز از آن مستثني نيست هرچه بيشتر به سمت آماده خوري و آسان خواهي مخاطبان پيش رفته است. تا آنجايي كه با اولين خوانش و با اولين ارتباط كلامي يا ديداري و شنيداري مخاطب با شعر بايد حد اكثر مفهوم و بيشترين احساس به مخاطب منتقل شود كه موضوع اصلي بحث من در اين مقاله همين موضوع است. اين كه هنرمندان تا چه حد اين موضوع را در نظر مي گيرند اهميت زيادي دارد و اين كه چقدر براي هنرمند مهم است كه مخاطب شعرش را مثل ساندويچ بتواند به راحتي بپذيرد و استفاده كند در عين حالي كه تمام مواد مقوي و مغذي و ويتامين هاي مورد نياز مخاطب در آن باشد و مانند يك غذاي مفصل از آن لذت ببرد يكي ازحلقه هاي مفقوده ي بحران مخاطب است.
مخاطب چيست: اين سئوال در عين سادگي اصلي ترين موضوع در بحث بحران مخاطب است. بايد مشخص كنيم اصلا" مخاطب چيست و كيست؟ بقال سر كوچه؟ دبير ادبيات؟ مادر شاعر؟ يك شاعر ديگر كه شعر دوستش را مي شنود؟ خود شاعر كه شعر خودش را مي خواند؟ جامعه ي درون اتوبوس؟ وبلاگ نويسان؟ ناشران؟ داوران كنگره هاي ادبي؟ يا...
به راستي گستره ي (مخاطبان) در شعر امروز را تا كجا بايد تعميم داد؟ شاعر براي چه و براي كه شعر مي سرايد؟ شاعر در تكاپوي جلب رضايت كيست؟ شاعر مي خواهد شعرش به مذاق كدام گروه خوش بيايد؟ اگر جواب يكي از گروه هاي فوق است كه بايد به حال پيش پا افتادگي شعر تاسف خورد. و اگر جواب هيچكدام است باز هم واي به حال شاعر. يعني او ديوانه است كه براي هيچكس شعر مي گويد؟ پس چرا آن را چاپ مي كند؟ چرا مي خواند؟ چر وبلاگ مي زند و شعرش را در وبلاگ منتشر مي كند؟ چرا....

مخاطب كيست؟
براي پيدا كردن جواب اين سئوال به لحظه هاي سرايش خودم رجوع كردم . فكر كردم در آن لحظات مشغول آناليز چه چيز هايي هستم و سعي مي كنم چه دغدغه هايي را بر دغدغه هاي ديگر مقدم بدانم و به آنان بپردازم ؟
جوابي كه خودم به خودم مي دهم اين است كه يك شاعر با آگاهي از سليقه مخاطبانش كه مجموعه اي از اعضاء يك انجمن ادبي – اعضاء خانواده – اساتيدي كه شعرش را نقد مي كنند و دوستاني كه توقع شنيدن شعر خوب از وي را دارند و نهايتا" خودش كه از همه مهم تر است شعر مي گويد. مثلا" وقتي جمله يا مصراعي را روي كاغذ مي آورد ممكن است با آگاهي از اينكه اين مصراع مورد انتقاد فلان استاد قرار خواهد گرفت و از آنجايي كه خود شاعر به ايراد كارش واقف است و اعتراض منتقد را وارد مي داند آن را حذف كند. اين حذفيات هرچه بيشتر و عاقلانه تر باشند خروجي كار با كيفيت بالاتر اما بعضا" كميت پائين تري خواهد بود. شاعر بايد اولين و سختگير ترين منتقد خودش باشد.
شاعران خوب هرچه خوب تر مي شوند كمتر شعر مي گويند چون سطح توقع جامعه ي ادبي از خود را درك كرده اند. عمده دليل استخراج آثار ضعيف با تعداد بالا از تنور انتشاراتي ها همين است كه شاعران به نتيجه كارشان فكر نمي كنند و اين يكي از دلايل عمده ي ايجاد ابتذال و بحران در شعر معاصر ايران است! بحراني كه مخاطب را مجبور به خواندن شعر بد و خراب كردن ذائقه ي شعري مخاطب مي كند.
مخاطب در نگاه كلي هم عام است و هم خاص. يك اجتماع كه جمعيت هدف در زمينه خريد كتاب باشند تشكيل شده است از همه اقشار مورد بحث . نمي توان فقط براي اساتيد ادبيات شعر گفت . پيچيده گويي و دشوار سرايي كرد. و از آنسو نمي توان فقط براي بقال سر گوچه شعر گفت و آنقدر آسان سرايي كرد كه زبان به ابتذال كشيده شود. مخاطب شخصيت حقيقي نيست بلكه شخصيت حقوقي است. مخاطب يك نفر با يك حق ثابت نيست كه بتوان حقوقش را به راحتي رعايت كرد. يك جمعيت است كه حقوق بينهايتي دارد . اين وسط بايد به جامعه ي (شاعران) پرداخته شود و شعرا خوب شعر بگويند تا سطح شعور مخاطبين و درك و دريافت حسي آنان از شعر بالا برود.

رابطه مخاطب با شاعر: اگر شعر را (كنش) و برخورد با شعر از سوي مخاطب را (واكنش) فرض كنيم به اين نتيجه خواهيم رسيد كه كنشگر هرچه زيرك تر و مسلط تر در كار خودش باشد واكنشگر را راحت تر وادار به واكنش مورد نظر خود مي كند. اين وظيفه ي كنشگر است كه واكنشگر را وادار به عكس العمل كند. شاعر نمي تواند تا زماني كه چگونگي واكنش را براي مخاطبش روشن نكرده باشد از وي توقع واكنش خوب و درست داشته باشد.

در برخورد با شعر سه مرحل اصلي وجود دارد:

مرحله ي اول : خواندن يا شنيدن ) مخاطب اول شعر را مي خواند يا مي شنود . سبك نوشتار و حتي فونت استفاده شده در چاپ و يا دستخط نويسنده شعر و رنگ كاغذ و درشتي و ريزي واژه ها در خواندن و صداي شاعر دكلمه و بيان كلمات در اين مرحله مهم هستند. هرچند معمولا" به اين موارد توجه نمي شود اما اين از اهميتشان كم نمي كند. شعر امروز آنقدر در برقراري ارتباط با مخاطبانش ضعيف و حساس شده است كه بايد به چنين مسائلي هم توجه كرد.

مرحله ي دوم : فهميدن) بعد از خواندن شعر نوبت به فهميدن يا به اصطلاح (درك شعر) مي رسد. اين مرحله مخاطب را وارد لايه هاي دوم به بعد شعر مي كند. لايه هايي كه هرچه زبان شعر زيبا تر و فخيم تر و شگفت آور تر باشد بهتر خود را نشان مي دهند و مخاطب را در طي اين مرحله و رسيدن به مرحله ي سوم بيشتر كمك خواهند كرد. جادوي زبان در اين مرحله خود را برملا مي كند.

مرحله ي سوم : حس كردن) بعضي اشعار اصلا" مخاطبشان را به اين مرحله نمي رسانند و يكي ديگر از دلايل قهر مخاطب از شاعر همين است. دشوار سرايي هاي بي مورد و پيچيده گويي هاي تاثير گرفته از سبك هاي نخ نما شده ي اروپايي و تزريق استباه آن به پيكره ي شعر امروز باعث شده است عده اي با سرايش هاي مكانيكي كاري كنند كه اين مرحله اصلا" در شعرشان وجود نداشته باشد. حس كردن نهايت و نقطه ي هدفي است كه هر شاعر بتواند مخاطبش را به آن برساند شعرش را براي مخاطبش جاودانه كرده است. آنچه شاعران خوب به آن دست يافته اند همين است.

بايد شاعر و مخاطب در آفرينش يك شعر بتوانند جايشان را با هم عوض كنند و به عقيده من هركسي كه در ذهنش فرايند شاعرانه اي اتفاق بيفتد او (شاعر) است. خواه صاحب اثر باشد خواه مخاطب اثر. اگر متن و يا شعري مرا به مرحله سوم يعني حس كردن ببرد و اين اتفاق شاعرانه در ذهن من ايجاد شود من شاعر خواهم بود و اينجا ديگر خط قرمزي بين مخاطب و شاعر وجود نخواهد داشت . آن وقت ما هر دو شاعر هستيم و هر دو در بستر متن است كه تعريف مي شويم. اگر شعر ما به اين مرحله مي رسيد چيزي به نام بحران مخاطب ديگر وجود نداشت و تا زماني كه آشتي بين مخاطب و شاعر ايجاد نشود اين مهم ميسر نخواهد بود.

وظيفه ي برقراري آشتي بين مخاطب و شاعر تنها و تنها به عهده ي (شعر) است. شعر خوب همه چيز را حل مي كند.

امير سنجوري – مرداد 88

وهید باقری:

سلام سنجوری عزیز..دستت درد نکنه...بسیار خوب بود...

ناصر صارمی :

ممنونم از مهربانی ات
پست خوبی است و با بسیاری از گفته هایت موافقم که دقیقا بدانها پرداخته ای.امیدوارم این دوران یبوست به یائسگی بدل نشود که غیر قابل برگشت است.
اما در آخرین جمله ات فضا را نباید فراموش کرد.
فدای شما

سعید نصار یوسفی :

وشاید عمده مسئله بحران اعتماد مخاطب به باور این قلم ظهور برخی نحله های ادبی ومتعاقبا تکثیر ان میان شاعران از اواسط دهه هفتاد و نیز رویکردهای زبانی
شعر را از عمومیت خویش خارج ساخت وبدست مخاطب خاص انداخت که متاسفانه تشدید این رویکرد از دهه هفتاد تا کنون رهیافتی جز صلب اعتماد مخاطبان از شعر معاصر نداشته است.

عاطفه صرفه جو:

سلام

خوب بود تحلیل تان . زمانی داستان کار می کردم.اوایل راه مانند تولیدی ها انگار سری دوزی داشتم. هر روز یک داستان !!! کم کم که با فنون و تکنیک بیشتر آشنا شدم ترسیدم. فکر می کردم هر چه بنویسم یک جای کار می لنگد. حالا از ترس نوشتن فقط یک ناقد داستان شدم.

اما در نوشته ی شما به پاردوکسی برخوردم.مرحله ی دوم : فهمیدن ) اعتقاد شما بر این است که ...هر چه زبان شعر زیبا تر و فخیم تر ... با واژه ی فخیم موافق نیستم. زیرا زبان باید امروزی باشد برای جذب مخاطب امروز .
فخامت کار را به لایه های زیرین می کشاند اما مخاطب را به ترادف کلمه نزدیک می کند. یعنی باید بگردد تا یک واژه ی امروزی تر بیابد . و می دانیم که فخامت با امروزی بودن متفاوت است.
و اما برای حس کردن و در واقع همذات پنداری باید کلمه ملموس و صمیمی باشد. و علاوه بر آن تجانس کلمات و فضا با هم منجر به ادراک حسی ی فضای شعر می گردد.

گاه فقط یک فرایند اتفاق می افتد و این یا پذیرفته می شود یا نه . اگر پذیرفته شود مخاطب را به التذاذ می رساند اما اگر نه منجر یبه واکنش پس رفت می گردد. پس برای جلب و جذب مخاطب ابزار های بیشتری لازم است.
گر چه خودم دوست دارم به وقت سرایش به هیچ چیز فکر نکنم جز آنچه که مرا راضی کند.

موفق باشید.

رویا ابراهیمی:

سلام جناب سنجوری . این موضوع که شما اینجا عنوان کردید بارها و بارها ذهن من رو هم اشفته کرده . یه سری سئوال در ذهنم بود که مطلب شما به پاسخ دادن بعضی از اونها تا حدی کمک کرد . راستی گفتید راه حل شعر خوبه . ولی قضیه اینه که شعر خوب نسبیه و از دید هر مخاطبی و از نگاه هر شاعری یه معنای متفاوت داره . اینجوری نیست واقعا ؟

بهزاد خواجات:

خواندمت مهربان . نگاهت را و نیز نگارشت را پخته تر کن و عمیق تر ببین . متن بلندی نوشتم در این جا که متاسفانه پاک شد ! به طور کلی در بسیاری موارد با تو موافق نیستم . فراموش نکن که نیما برای شعر سنتی بحران بود و شاملو برای شعر نیمایی بحران بود و ... اصلن نوآوری در هنر یعنی بحران آفرینی. مخاطب هم یک تابوست که مدام از آن حرف زده می شود بی آن که تعینی داشته باشد.هر شاعری مخاطب خود را دارد پس چرا باید نگران بود که عده ای شعر عده ای را نمی فهمند؟ نقش جامعه را هم در متن خود نادیده گرفته ای و روش نگارشت اغلب به سمت گفتار و نثر ژورنالیستی میل می کند . موفق باشی .

سمیه طوسی (بخشی از یک نظر خصوصی مرتبط با مقاله):

سلام آقاي سنجوري
متن را دقيق و كامل خواندم ! در مورد بحران كاملا با نظر آقاي خواجات موافقم . البته بحراني كه منجر به يك انقلاب ادبي مفيد شود .مثل انقلاب نيما...و صد البته بحران مد نظر شما را هم درك كرده ام .شما از ديد شاعري نگاه كرديده ايد كه نمي تواند ذهن و ديدگاه هاي مخاطبي -كه در اينجا مخاطبان خاص هم هستند- را تغيير دهد كه هر دو يك مفهوم را در بر مي گيرند .
اما مخاطب! شايد غير قابل تعريف تر از شعر ؛ مخاطب آن باشد .خصوصن اينكه اين مخاطبها شامل طيف وسيعي از حال حاضرند و همين طور طيفي از آينده ! كه هيچ كدام هم قابل پيش بيني و ارزيابي بطور دقيق نيستند. گاها مخاطب عام بطور تصادفي با مضاميني ارتباط برقرار مي كند كه با مخاطب خاص هم رديف مي شود . اين حاكي از آن است كه ذهنيات مخاطب عام هم قابليت پيشرفت دارد.مي پسندد و دوست دارد كه دل به بديع ترها بسپارد .به بيان بهتر مخاطب از شاعر انتظار دارد چيزي را بشنود كه قبلا كمتر شنيده و حتي نشنيده ؛ كه در مورد دوم ذهنش درگير متن شود و به شكفتن برسد. پس همين براي شاعر ارزشمندترين برگه برنده است كه ا ثرش با ؛ زيباييها ؛ دردها ؛ارزشها و...همراه شود و در نهايت به آفرينش وخلق كردن برسد. خلق كردني كه با ضمير و درون ناخودآگاه شاعر پيوند خورده .... هر چند بزرگترين مشكل ما در شعر امروز مخاطبي است كه كباده ي ادعا بدوش مي كشد ولي هيچ چيز از شعر نمي داند .بيشترين فرياد را او مي زند و كمترين برداشت را همو دارد و همين بسياري را از شاعران مجبور كرده كه خط زدنها در خلق اثرشان را زياد كنند ....
بهر حال ؛ شعر خوب دور نيست . قابل دسترسي است . به شرط آنكه بجاي بسياري از مسائل حاشيه اي هر شاعر به تعهد خودش پايبند باشد و عميقا بداند كه او تنها يك آفريننده ي شعر نيست ؛ بلكه يك فرهنگ ساز است . يك پيامبر كه رسالتش با روح كلمات انجام مي پذيرد .

مطهره عباسیان:

سلام بر امیر سنجوری عزیز و مخاطبان وبلاگ -خروج-
تبریک برای حلول ماه عشق و مهربانی
"وجود و ايجاد خطر ابتذال و انحلال مفاهيم اساسي و ارزش هاي ادبي جامعه و انحراف از مسير زيبايي شناختي " چرا ؟ چرا اینقدر کلّی و چرا اینقدر تعمیم؟!
شعر امروز هنوز به این واقعیت تلخ نرسیده است . شعر امروز کسانی را دارد که افتخار ادبیات جهان هستند. لازم نمی دانم که اسم بیاورم که مخاطب امروز ، بسیاری از آنها را می شناسد.
به عقیده ی من ، بحران مخاطب - آنچنان که شما به آن پرداخته اید - بسیار کلّی گفته شده است. مخاطب امروز با شعر امروز پیوند دارد منتها پیوندی از جنس خودش . پیوندی بر خلاف گذشته ها . مخاطب امروز با شعر رابطه برقرار می کند اما بر اساس میل خودش . یعنی آن چیزی را که دلش می خواهد از شعر برداشت می کند . شاید برداشت او درست نقطه ی مقابل تفکر شاعر باشد ولی مخاطب اینطور خواسته و شاید خواسته ی او بی ارتباط با اوضاع جهان و انقلاب هاي صنعتي و هجوم مدرنيست و پيدايش پديده هاي جديد ، نباشد. که اصولاً انسان عصر جدید دیگر آن انسان قدیمی و خموده و متهجر نیست .
پس می بینیم که امروز بین شعر و مخاطب مشکلی نیست اما آنچه مهم است مشکلی ست که بین شاعرخوب و مخاطب وجود دارد . متأسفانه آنچه تعداد زیادی ازشاعران خوب را به انزوا می کشاند و پس از مدتی عملاً بیکارشان می کند ، خود شاعران هستند. شاعران خوب حساسند و این مهمترین مشکل آنهاست .
من با آماده خوري و آسان خواهي مخاطبان اصلا موافق نیستم . برعکس مخاطب امروز بسیار زیرک است و هرچیزی را نمی پسندد. اگر منظور شما از آسان خواهی ، اشعار ضعیف و پیش پاافتاده و در اصطلاح هر شعری که شد، شد! باشد ، می شود مخاطب امروز را آماده خور و آسان خواه فرض کرد ولی اگر جلوی مخاطب امروز شعری با رعایت اصول شعری ، خیال پردازی ، سیالیت و روانی زبان و مفهوم و در عین حال برخوردار از واژگان امروزی بگذاری – حتی اگر صد بیت هم باشد -
حداكثر مفهوم و بيشترين احساس را به او القا می کند .
شاعر خوب امروز، شعرش مثل ساندويچ نیست .
شاعرخوب در وهله ی اول نمی خواهد برای کسی شعر بگوید و شعرمثل شیره ای شیرین در لایه های ذهن و دلش جاری می شود و بر صفحات کاغذ می نشیند و بعد با اولین عرضه ، مخاطب پیدا می کند . شاعرخوب نمی خواهد برای شعرش مخاطب بسازد و اول پیش خودش نمی گوید که این شعر را برای استادم ، خودم ، مادرم ، بقال سر کوچه و ... می سرایم . شعر متولد می شود و هیچ مادری نیست که بگوید این بچه را برای چه کسی به دنیا می آورم . مهم خود بچه است که می آید و بزرگ می شود و محبوب می شود و یا برعکس. درست مثل اینکه بگوییم چرا بچه متولد می شود؟ - و هیچ کس هنوز نمی داند که چرا؟!-
مسئله ی توقع مخاطب چیزی است که بعداً بوجود می آید . این بعد ، ممکن است هر مرحله ای پس از روییدن شعر باشد ؛ مرحله ی آوردن کلمات روی کاغذ، مرحله ی کارکردن روی شعر توسط شاعر ، مرحله ی نجواکردن و زمزمه کردن آن در خلوت شاعر ... تا خواندن درجمع و ...
"دليل استخراج آثار ضعيف با تعداد بالا از تنور انتشاراتي ها همين است كه شاعران به نتيجه كارشان فكر نمي كنند و اين يكي از دلايل عمده ي ايجاد ابتذال و بحران در شعر معاصر ايران است! بحراني كه مخاطب را مجبور به خواندن شعر بد و خراب كردن ذائقه ي شعري مخاطب مي كند. " من کاملاً به این مسئله اعتقاد دارم و دلیل آن را شعر نمی دانم بلکه کسانی می دانم که خود را شاعر می نامند . افرادی که با سرهم کردن چند کلمه ، احساس شاعری بهشان دست داده و اینها هستند که ذهن مخاطب را از شعر امروز به انحراف کشانده اند؛" سرايش هاي مكانيكي"
نه پيچيده گويي و دشوار سرايي و نه سادگی و پیش پا افتادگی بلکه استفاده ی صحیح و بجا از کلمات امروزی در بستری از عروض و قافیه و البته تخیل ! آنچنان که شاعران خوب انجام می دهند از نقطه های مثبت شعر امروز است.
طنین صداي شاعرخوب، دكلمه ی آرام و دلنواز و بيان كلمات ؛ فاکتورهای بسیار مهمی در شعر امروزند. مخاطب امروز انسانی خسته است که با شنیدن دو کلمه شعر حساب ! ، موسیقی ملایم و لحن صدای شاعرخوب سیراب می شود . آنچنان که شاید با شنیدن یک شعر خوب و صدای تاثیر گذار و آرامشبخش شاعر و یا خواننده اش ، چند روزی از خستگی روح و روان در او خبری نباشد. حرکت دادن متناسب چشم و ابروها موقع شعرخوانی ، اعتماد به نفس داشتن ، مکثها وتاملهای بجا و ... از نکات کلیدی تاثیرگذاری شعر است.
شعری که خوب خوانده شود، نیازی به فهمیده شدن ندارد. در وهله ی اول تمام جان مخاطب را از خود پر می کند و او مجال فکر کردن و دنبال معانی رفتن را نمی یابد . من بارها تجربه کرده ام که چقدر نحوه ی خوانش شعر مهم است. مخاطب پس از شنیدن شعری که خوب خوانده شده ، آن را می فهمد ، حس می کند ، با آن اوج می گیرد ، پرواز می کند ، غرق لذت می شود ، شعر می گوید ، شاعر می شود . مخاطب امروز زیرک است. آنچه شاعران خوب به آن دست يافته اند همين است.
"شعر امروز آنقدر در برقراري ارتباط با مخاطبانش ضعيف و حساس شده است كه ". حساس هست ولی ضعیف نیست . یعنی مخاطب امروز شعر ضعیف را پس می زند .
در پایان اینکه شعر خوب نسبی ست و از دیدگاه هر مخاطبی و از نگاه هر شاعری متفاوت است .ضمن اینکه "هر شاعری مخاطب خود را دارد پس چرا باید نگران بود که عده ای شعر عده ای را نمی فهمند؟"
و شاعر خوب شدن ، هنر است که هر کسی را یارای آن نیست .

آرش شفاعی :

با بعضی حرف هایتان موافقم و با برخی نه . کلی گویی مشکلی از ما حل نمی کند . ببینید شما می گویید:دشوار سرايي هاي بي مورد و پيچيده گويي هاي تاثير گرفته از سبك هاي نخ نما شده ي اروپايي و تزريق استباه آن به پيكره ي شعر امروز باعث شده است عده اي با سرايش هاي مكانيكي كاري كنند كه اين مرحله اصلا" در شعرشان وجود نداشته باشد. حس كردن نهايت و نقطه ي هدفي است كه هر شاعر بتواند مخاطبش را به آن برساند شعرش را براي مخاطبش جاودانه كرده است. آنچه شاعران خوب به آن دست يافته اند همين است.
می پزسم دشوار سرایی برای کدام مخاطب؟ معیار دشوار یا سهل بودن شعر مخاطب است یا شاعر یا هر دو؟ بی مورد یا با مورد بودن یک دشوار سرایی را چه کسی تشخیص می دهد؟ مخاطب یا منتقد ؟ آیا اصلاَ ما حقی درباره با یا بی مورد بودن دشواری یک شعر داریم یا نه؟ سرایش مکانیکی یعنی چه؟ دربرابر آن چیست؟ چرا سرایش اگر مکانیکی باشد بد است و اگر غیر مکانیکی خوب؟ چه کسی درباره سبک های اروپایی حکم به نخ نما بودن داده است؟ منظورتان از سبک نخ نما دقیقاَ کدام سبک است؟ جمله شما درباره ی حس کردن و نهایت هدف و... بر اساس کدام پایه و استدلال صادر شده و چه کسی چنین کارکردی برای شعر تعیین کرده است؟

لیلا کردبچه:

ممنون از دعوتتون . استفاده کردم .
اما به نظرم نوشته تان کمی مبهم و کلی آمد و می شود گفت با مسامحه حضور خیلی از عناصر رو در این نوشتار نادیده گرفتید . مثل عنصر جامعه و مسائل پیرامونی آن نظیر مسائل سیاسی و اقتصادی و . . .
از طرفی مواردی رو ذکر کردید مثل دشوارسرایی که اصلا معلوم نیست ملاکتون برای تشخیص دشوار بودن اثری چیست .
در این نوشته علیرغم اینکه از جهاتی مفید است با مقدمات مجهوال الهویت بسیاری مواجهیم
و
متاسفانه از مقدمات موهمه نتیجه هم گرفته اید .

عباس شاهزیدی (خروش اصفهانی):

سلام امير عزيز
اولن از نقطه نظر آسيب شناسي اين تعريفهااعم از نبود مخاطب واينكه چرا اصلا شعر گفته مي شودباعث مي شود تا بسياري از شاعران حتي شاعران تك مجموعه اي ازشعر سر خورده شده ودچار زندگي شوند دوما به ناچاراين راهم بايد پذيرفت كه از زاويه تاويل پذيري وهرمنوتيك اصلا شعر بدون مخاطب معني ندارد وشما به سوژه خوبي اشاره كرده ايد به نظر من شاعر در هنگام سرايش شعر اگر به مخاطب وكف زدنهاي احساسي بينديشد از مسير شعر به بيراهه رفته به علاوه اينكه شاعر بايد آثارش رااز دل جهان تجربي خودش استخراج كند ودر حقيقت تصنعي ننويسد اما به اينصورت هم كه گفته اي هنوز به فاجعه نرسيده ايم خوشبختانه هنوز هم آثاري وجود دارند كه مخاطب مي تواند خودش را در آنها پيدا كند چون مخاطب به اين رسيده كه خالق اين اثر ادا در نياورده او هم خود را به آن شعر سپرده است پس اگر شاعرشعرش را الهام بگيرد مخاطب هم از شاعر الهام مي گيردو هيچوقت داد بي مخاطبي سر نمي دهيم

وحید طلعت:

با نوشته شما موافقم
شاید زمان مناسبی برای شعر و شاعری نیست؟
شاید زبان فارسی معاصر نمیتواند جوابگوی نیازهای نویسندگانش باش؟
به خاطر آشنایی کاملی که با زبانهای کردی و ترکی دارم فکر میکنم خود زبان فارسی در زمان حاضر دچار نوعی بحران شده است... به عقیده من آنچه در زبانهای کردی و ترکی امروز شعر به حساب می اید هم خوب نوشته میشود و هم مخاطب خودش را به راحتی پیدا میکند... فکر میکنم زمان خودش در مورد زبانها تصمیم میگیرد.
در دورههای مختلف زبانهایی زنده میشودند و میمیرند اگرچه ما پشتوانه بزرگی در زبان فارسی برای ادبیات داشتیم ولی این پشتوانه آنقدر انتظار مارا بالا برده که نمیتوان امروزه توجه زیادی به آثار خلق شده داشت به عبارت دیگر شعر روزگار ما یک تفنن و یا زیباگویی است جدای از اینکه میتوان از آن بعنوان اثر نام برد یا از کنار آن گذشت برای مثال ما در ادبیات معاصرمان شیرکو بیکس، عبداله پشیو، یا ناظم حکمت و خلیل رضا نداریم ...
َالبته میتوانم در فرصتی بهتر دلایل محکمتری برای این حرفم ارائه کنم
به هرحال مقاله خوبی بود و اشارات بجایی داشت
شاد باشید

حمید تقی آبادی:

امير سنجوري عزيز
بي مقدمه بنويسم كه من با عبارت "بحران مخاطب" موافق نيستم. در عوض با عنوان"بحران رهبري ادبيات" يا به قول دكتر براهني با "بحران رهبري نقد ادبي" موافقم. وقتي ما به دنبال واكاوي بحران مخاطب باشيم مجبوريم مي شويم به بررسي ارزشي شاعران و شعرها بپردازيم در حالي كه مسئله ادبيات ما اصلا اين نيست. اينكه بگويي فلان شاعر يا فلان شيوه شعري نمي تواند با مخاطب ارتباط برقرار كند گزاره اشتباهي است. چون در عين حالي كه ارزش گذاري است در همان حال مي تواند نادرست هم باشد. مثلا ممكن است شما از اشعار و نوشته هاي مهرداد فلاح راضي نباشي و نتواني با آن ارتباط برقرار كني ولي من بتوانم آن ها را بخوانم و به خوبي هم ارتباط مورد نظرم را پيدا كنم.يا ممكن است شما شعر قيصر امين پور را مخاطب پسند بداني ولي من نظري مخالف داشته باشم.به همين دليل من هميشه با موضوع بحران مخاطب مخالف بوده ام. دلايل بديهي زياد ديگري هم وجود درد كه شما بهتر از من مي دانيد.اگر بحث شد مي توانم بگويم. ضمن اينكه پيش فرض اكثر كساني كه از اين تركيب،يعني "بحران مخاطب" استفاده مي كنند حول اين محور مي چرخد كه بحران مخاطب يك اتفاق منفي و خيلي بد است. بر اساس اين پيش فرض،دلايلي برون متني يا درون متني باعث شده كه از تعداد مخاطبان شعر و ادبيات كم شود و به همين دليل آنها به دنبال ارائه راه كارهايي براي برون رفت از اين بحران هستند در حالي كه در نظر كساني كه به بحران رهبري ادبي يا نقد ادبي اعتقاد دارند اين بحران به هيچ وجه وجهي منفي يا بد ندارد. چه بسا كه وقوع اين بحران باعث پويايي و شادابي ذهن و زبان شاعران و نويسندگان شود. بنابراين وقتي ما به جاي بحران مخاطب از بحران ادبي يا نقد ادبي حرف بزنيم مي توانيم مسئله را به شكلي عميق تر بررسي كنيم.

مسئله شاعران مخاطب ستيز و مخاطبان شعر گريز را هم به ساختار شعر ارتباط مي دهم. به اين شكل كه:
ما دو نوع ساختار كلي در شعر داريم:
1-ساختار پوششي..2-ساختار زنجيره اي
در ساختار پوششي، شكل ذهني شعر خيلي پيچيده نيست. حركت تصويرها،استعاره ها و مجازها در يك محور عمودي و خطي شكل مي گيرد.همه اجزاي شعر در جهت تكميل كردن يک زنجيره ي زباني و يك زنجيره ي معنايي حركت مي كنند به طوري كه حتي جمله هاي پايه و پيرو با رعايت تقدم و تاخر، پس و پيش هم اورده مي شوند. در اين ساختار ما با نظام خاصی از ساخت مندي و فرم گرايي روبرو هستيم كه طي آن دلالت هاي معنايی دچار ساخت شكني نمي شوند و مفردات زبان نيز در تجميع حالات خود بوجودآورنده ي يك كل منسجم به نام شعر هستند كه طي آن يك تصوير خاص با هدفي مشخص و يا يك انديشه ي خاص با رويكردي مشخص،بيان يا به تصوير كشيده مي شود.
ساختارها برآيند ذهن هايند. وقتي ساختار يك شعر پوششي باشد بيانگر اين است كه شاعر به دنبال بيان پيچيدگي هاي جهان به شكل پچيده اي نيست بلكه سادگي آنچه را كه مي بيند نشان مي دهد.
مثال از دكتر ضيا موحد:
از چشمه ي آبي / برخيز / سپيده دم نزديكست / هر نهالي كه صبح كاشتيم / غروبش از ريشه بركند / بازهم فقط كار باقي ست
برخيز / مثل همه / مثل هميشه / خورشيد مهربان قديمي / قطره هاي شب را / از گونه ها / پاك خواهد كرد (مشتي نور سرد،نشر نيلوفر ،چ دوم1383ص22)
وجه نمادين به خوبي مشخص است. مشتي نور،سپيده دم،خورشيد مهربان، صبح، غروب و شب....ساخت شعر بر روي تضاد بين سياهي و سپيدي استوار است.نور در يك حركت معنايي به سپيده دم و سپيده دم به خورشيد مي رسد كه قطره هاي شب را از گونه ها «پاك خواهد كرد» اين در حالي ست كه شاعر با يك زمينه سازي قبلي به مخاطب گفته بوده:«هر نهالي كه صبح كاشتيم» به وسيله ي غروب از ريشه كنده شده. همپوشاني آشكار تصاوير و استعاره ها را بر اساس اصل تضاد و تقارن به خوبي مي بينيم. در شعر اتفاق خاصي كه با معيار هاي زيبايي شناختي ما مغاير باشد نيفتاده است.به همين دليل براي ما قابل درك و آشناست.

مثال از فروغ:
دلم گرفته است/ دلم گرفته است / به ايوان مي روم و انگشتانم را / بر پوست كشيده ي شب مي كشم / چراغ هاي رابطه تاريكند
چراغ هاي رابطه تاريكند / كسي مرا به آفتاب / معرفي نخواهد كرد / كسي مرا به ميهماني گنجشك ها / نخواهد برد / پرواز را به خاطر بسپا / پرنده مردني است
تكرارهاي نحوي،حركت استعاره ها به سمت هم و تبديل جمله ي«دلم گرفته استـ »كه يك حالت حسي و دروني است به يك حالت استعاري به شكل«چراغهاي رابطه تاريكند» و تكميل همين وضعيت در كنار بيان موجز و متبحرانه اي كه فروغ به كار برده همه در ذيل همان ساختار پوششي تعريف مي شوند.
مثالي ديگر از مشيري:
يك آسمان پرنده، رها، روي شانه ها / در باغ بامداد / يك آسمان پرنده / سرگرم شستشو / در چشمه سار باد / يك آسمان پرنده
در بستر چمن / آزاد، مست، شاد / از پشت ميله ها / بغضي به هاي هاي شكستم: قفس مباد (بازتاب نفس صبحدمان،نشرچشمه1383)
اين ساختار همانطور كه گفته شد،عموما مربوط به شعر تصويرگرا، نمادگرا و معناگراي ماست كه سرشار از ارجاعات برون متني و تعهدات سياسي اجتماعي است.به قول دكتر براهني در مقاله ي« چرا من ديگر شاعر نيمايي نيستم» : « براي بيان يك عمل حسي يا احساسي و يا چند عمل حسي و احساسي، مي توان تصاوير جانشين خلق كرد تا به جاي تاريخ و يا تجربه ي زندگي خود آدم بنشيند»
اين مكانيسم جانشين سازي كه براهني مي گويد در شكل برخود شاعر با تاريخ تجلي پيدا مي كند كه عموما نمادين و سمبوليك است و امكانات زيادي براي ارجاعات برون متني فراهم مي آورد.

ساختار زنجيره اي اما تقريبا مغاير با ساختار پوششي است. شكل ذهني در آن پيچيد ه است و معيارهاي زيبايي شناختي مدام در حال تغيير و جابجايي هستند. من براي اين نوع ساختار،شمول فراوني قائلم، چون انگار از «كتبيه و انگاه پس ازتندر» اخوان و «خطاب به پروانه ها» ي دكتر براهني و «رفته بودم صيد نهنگ» باباچاهي و «هفتاد سنگ قبر» دكتر رويايي گرفته تا « من در خطرناك زندگي مي كردم» علي عبدالرضايي و «كافه هاي شبانه ي ونسان ونگوگ» حسين فاضلي و كارهاي اخير مهرداد فلاح را شامل مي شود. زياد اسم نمي برم چون افرادي را كه گفتم هركدام نماينده يك نوع سرايش و نويسش هستند و شمول مورد نظر اين نوشته را نشان مي دهند.
بنابراين وقتي كه رويايي مي گويد:
تو باز مي ايي / با نافي از خليج احمر / و راني از عصاي موسي / و شكل راه رفتن تو / معناي مثنوي ست / و روح مولوي‌ست اينك / كز ساق تو حكايت ني را / بر مي دارد.....
ما با شكل تازه اي از روابط كلامي روبرو هستيم كه همه چيز را در ارجاعات دروني مشخص مي كند.
يا وقتي كه براهني مي گويد:
حالا تو هرچه هستي من ان هستم / من را بخوابان / و اين لحاف آينه را هم به روي من بخوابان / و ناگهان صداي گفتن او مي آيد / و مرا مي گوياند / اين چيزها را كه حالا گفتم مي گوياند / آنرا كه او رانده، مي گوياند......
ما با نحوه ي تغيير يافته اي از بيان درباره ي هستي روبرو مواجهيم كه مي خواهد زبان ما را در عمق خود تبدیل به هستي ما كند. اين نوع روابط کلامی و اين نوع بيان قطع قطعه ، همه ي شاكله هاي زيبايي شناختي ذهن ما را واژگون مي كند. در ساختار زنجيره اي،تصوير (اگر باشد)،استعاره ( اگر باشد) ارتباط ظريف و خيلي دوري با هم دارند.در حالي كه با خوانش اوليه اينگونه اشعار مخاطب احساس مي كند عناصر شعر و مفردات زباني آن در بي ساختاري و بي ارتباطي محض با هم به سر مي برند، اما دقتهاي زباني بعدي نشان مي دهد كه اينگونه نيست بلكه فقط روابط به عنوان يك تمهيد شاعرانه، كمي به تعويق افتاده اند.

مثال از حسين فاضلي:

(كلمات به سرم مي زند آخر/ پاشم بروي اينجا....) / بر تارهاي عصب / انگشتهاي اشاره به / تارهاي مژه ات / پلك مي زنم خود را به هم آرام / آرام / صداي سه سه تار مي آيد / يكي تو / و يكي ديگر تو / و سومي هميشه تار است......(روزها در پرانتز،نشر پاندا1383)
كه تنها از راه مناسبتهاي زباني بوجود آمده بين تارهاي عصب،تارهاي مژه و خود ساز تار در«صداي سه سه تار مي ايد» مي توانيم به ارتباط سطرها و تمهيدات نهاده شده در ان پي برده و به كشفي نسبي دست پيدا كنيم.كيفيت زبان در اينگونه آثار برجسته مي شود.
مثال از علي عبدالرضايي:
صدايم را براي زني/ مي كنم در گوشي / كه الان زنگ مي زند / الو! / هلو! / سلام! / من سلام و دستي تكان نمي دهد
من عاشق و تا چشم كار مي كند فاسق
اين مثال از كتاب جامعه گرفته شده در اين كتاب وجه غالب كار بر چندپارگي زباني و بياني استوار شده است، مثل آوردن متناقض نماها،متضادها،لحن هاي مختلف واستفاده از زبان گفتار.اين تمهيدات در عين حالي كه در متن هستند به طور مثال در نمونه ي بالا ولي در همان حال هيچ گرهي از كار باز نمي كنند. چون همه چيز در اين تکه نويسي ير اساس غافلگيري زباني اتفاق مي افتد.يك تصوير هنوز كامل نشده فراموش مي شود يك لحن هنوز در ادامه ي خود قرار نگرفته تمام مي شود و زنجيره هاي زباني مدام يكديگر را قطع مي كنند .نظام پارادوكسيكال همه چيز را به بازي مي گيرد. به همين دليل است كه اين نوع شعر در مرحله ي ارائه ي اثر با بحران مخاطب روبروست.اگرچه حرجي بر آن نيست چون عليه معيارهاي عام زيبايي شناختي قيام كرده و تن به خطوط مستقيم ميزان جامعه نمي دهد.
مشخص كردن ساختار اوليه ي شعر به گمان من به اين دليل مهم است كه مرزهاي كار نقد را نشانه گذاري كرده و گوشزد مي‌كند كه موضعمان را نسبت به متن روشن كنيم و بيهوده يك سري نظريات فني و بيروني را بر گرده ي شعري كه به كلي از آنها بي خبر است پياده نكنيم.

حیدر میلانی:

سلام باید بگویم من اول مقاله ات را خواندم نه تنها درک کردم ، بلکه می توانم بگویم دقیقن حس کردم چه در ذهن شما می گذرد.
من اعتقاد دارم ، محیط شاعر یعنی جامعه ای که پیرامون شاعر در حال تغییر و تطور است باعث شده که شاعر تحت تأثیر آن قرار گرفته و دچار نوعی سر درگمی قرار گرفته است، منتقدان هم هیچگاه نمی توانند مشکلات واقعی شعر را درک کنند چون عیار درستی برای این کار معرفی نشده یا حداقل همه گیر نشده است ! که همه آنرا بپذیرند حتی مخاطبان عامی شعر!
من به شخصه اعتقاد دارم جامعه ایران دچار بحران هویت شده است ! و اساسن معلوم نیست که این جامعه ی ما به سمت تعالی قدم بر می دارد ! یا انحطاط ، توضیح اضافه است اما باید بگویم جامعه ایرانی در طول قرن ها شاهد تغییرات عمده و گاه ویران کننده ای بوده که آدم را به تأمل وا می دارد . ایران در روزگاری از نظر قدرت و سیاست در رأس امرات عالم بوده و همین باعث شده که ایرانی جماعت انسان هایی مغرور نه به معنی بد کلمه باشند! غرور گاهی برای عزت نفس لازم است . این امر در زمینه شعر و ادبیات ایران هم صادق است ادبیات ایران از مراحل زیادی گذشته است و یکی از مراحل آن که مرحله معاصر است به شدت تحت تأثیر شرایط غیر بومی قرار دارد ، ادبیات ایران به جای این که ادامه و روند طلایی گذشته را در پیش گیرد دچار پست مدرنیسم غربی شده است ، همه می دانیم که جامعه ما هیچکدام از مراحل سیر هنر در تاریخ اروپا و غرب را آنچنان که باید طی نکرده است، به نظر ایران مراحل مدرن و پست مدرن ادبیات را و حتی رئال و سورئال را قرن ها پیش پشت سر گذاشته است ، نمونه آن شعر ها یا تاریخ منظومی است که ما از اساطیر و تاریخ حقیقی خود در شاهنامه داریم کتابی که ناجوانمردانه از سوی بسیاری از غربی مورد سوء استفاده قرار گرفته بنیان اساسی بسیاری از فیلم های تخیلی و افسانه ای آنان قرار گرفته بدون اینکه کوچکترین اشاره ای به آن بکنند ، ادبیات ما خیلی جلو تر از آن چیزی است که خیلی ها فکر می کنند! اما به خاطر ضعف ساختار دولت های بعد از انقلاب و مشکلات ساختاری در دید ایدئولوژی متولیان فرهنگ کنون باید اعتراف کرد که به خاطر فضای بسته فرهنگی و عدم ارتباط ازاد با دنیای غرب ادبیات معاصر ایران در حصر نگه داشته شده و همین هم باعث شده که خیلی ها خیال کنند ادبیات ایران عقب مانده و واپس گراست ، بنده اصولن اعتقاد دارم ، در دنیای کوچکی که اینترنت روز به روز آنرا کوچک تر می کند ، روزهای بسیار طلایی در انتظار ادبیات معاصر و خصوصن جوان تر هایی است که شعر های کلاسیک و ازاد کار می کنند ، خیلی از منتقدان کج فهم نا خواسته باعث مخاطب گریزی می شوند! اما چون ادبیات ایران دسترسی به افکار عمومی جهان ندارد و به نوعی به بحران مخاطب غیر ایرانی دچار است ،گرفتار رکود پنهان شده است! رکودی که با باز شدن در های فرهنگ و هنر به روی دنیای آزاد یعنی تعامل در حد نشست و برخاست رو در رو مطمئنن جایگاه رفیع ادبیات ایران، تولدی دوباره خواهد یافت، و اینتر نت و اصحاب فرهنگ خصوصن وزیر فرهنگ می تواند با ایجاد تعامل و اعزام شاعران جوان به خارج و میزبانی از ادیبان غرب باعث خواهد شد که دیوار چین ادبیات معاصر ایران فرو بریزد و دنیا با فرهنگ و ادبیات معاصر آشنا شود ، طبق آخرین خبر هایی که دارم مترجم گوگل که به تازگی را افتاده باعث شده که تعدادی از دانشگاه های غربی با شعر شاعران معاصر اشنا شوند ! من اعتقاد دارم ادبیات ما بحران مخاطب نداردو اگر هست مقطعی است و مقصر اصلی آن متولیان فرهنگ و درهای بسته ادبیات ایران به روی جامعه باز است ، یکی از دلایل اصلی که مخاطبان داخلی از شعر ایران کمی گریزان شده است این استدلال است که ادبیات معاصرایران چه تأثیری بر مخاطبان ادبیات جهان گذاشته است که اتفاقن بنده هم با این بحث موافقم ما هنوز نتوانسته ایم به طور منطقی و اصولی با ادبیات غرب ارتباط برقرار کنیم ، ترجمه شدن چندین جلد کتاب شعر و ادبیات غرب نمی تواند باعث تبادل و تأثیر گذاری فرهنگ های مختلف باشد . فکرش را بکنید اگر رودخانه خروشان شعر ایران به دریای ادبیات جهان بریزد به ارامشی خواهد رسید که شاید برای خودم هم باور پذیر نیست.....ببخش که زیاد نوشتم اما فکر کنم حداقل های ذهنم را نوشته اماضافه می کنم برخی از قالب های شعر دیوار شاعری را کوتاه کرده اند ! خصوصن قالب شعر سپید و منثور چرا که این نوع شعر ها به خاطر این که در انتخاب واژه شاعر کاملن آزاد است بسیاری از شاعران جوان و معاصر به خاطر همین از دیوار شاعری به داخل حیاط آن پریده اند ! منظور من این نیست که تمام شاعران سپید سرا کارشان اشتباه است نه ! اتفاقن بنده اعتقاد دارم بعضی از دوستان سپید سرا آنقدر در سرایش شعر موفق بوده اند که حیف است آدم بسیاری از کتاب های چاپ شده را شعر بنامد ! برخی از دوستان سپید یا منثور سرا آنقدر عالی کار کرده اند که حتی گوی سبقت را از اسلاف خود ربوده اند ، و در طرف دیگر نسبت افرادی که شعر کلاسیک را با زبان جدید کار می کنند و اتفاقن کارشان خوب و عامه پسند است به نسبت بیشتر است به همین خاطر هم در بسیاری از محافل ادبی هرگاه به یکی از شاعران موفق کلاسیک سرا که زبان و بیان نویی دارد بر می خوریم از عکس العمل ها می توان فهمید که شعر کلاسیک هنوز که هنوز است جایگاه خود را بین مخاطبان تا حدود زیادی حفظ کرده است اما در این دسته هم هستند شاعرانی که از زبان و بیان دهه های گذشته تبعیت می کنند البته تعدادشان اندک است ! به هر حال باید ما مخاطب را از هر نوعش فصل الخطاب ادبیات معاصر بدانیم یا لا اقل برای نظر اکثریت احترام قائل باشیم !

مهدی میر آقایی:

سلام عزیز
نوشته ی خوب شما را خواندم و تا حدود زیادی موافقم ممنون که خبرم کردی

منیژه رضوان:

سلام
ممنون اقای سنجوری که دعوتم کردید
من بضاعتم در حد دوستان دیگه نیست که نظر بدم
ولی نظرات موافق و مخالف بسیار عالی و تفکربرانگیزن
مسلما ترجیح میدم نظرات دوستان رو مطالعه کنم تا حرفی از روی کم دانشیم بزنم
فقط میدونم هربار دوستام منو توی وب شعرا می بینن می خندن و میگن: بیکاری
و هر بار کتاب شعر می خرم میگن: مثل اینکه پولت مفته ولی وقت و هزینه ای که برای سایر هنرها صرف میکنم براشون قابل قبوله
این رو شاید اساتید اسمشو بحران نذارن اما هر اسمی داشته باشه خوشایند نیست

مرتضی پارسا

سلام
خواندم ...
اما نظرم:
هم تعداد مخاطبان وهم تعدان شاعران به مراتب بيش از دهه هاي گذشته شده است.
به همين خاطر برخي دوستان شمار سره ها وبرخي شمار ناسره هاي اين دو قوم را بيشتر مي دانند.
من با وجود بحران مخاطب موافقم ، برخي از دلايلم :
1- در محاورات روزمره ، از تعداد كلماتي كه از دهان مردم ( چه عام چه خاص ) به زبان شعر خارج مي شود ، روز به روز كاسته مي گردد ... متوسط خوانش ادبي ايشان پيشكش !
2- مردم از شاعران زنده ي معاصر نام چند نفر را بلد هستند؟ شناخت چهره ي ايشان ... باز هم پيشكش !
3- در چالشهاي عاطفي ، سياسي ، يا هر چالش ديگري ، مردم چقدر به شعر نزديكتر مي شوند؟
4- چند نفر از مردم به هم هديه مي دهند؟ آيا كتاب هديه مي دهند؟ چند نفر از اينان كتاب شعر ؟ وچند نفر از همينان كتاب شعر از شاعران زنده ؟
باز هم مي توان از اين سوالها مطرح كرد.
اما اين روي سكه :
تعداد شعرهاي خوب وشاعرهاي خوب خيلي كمتر از بدها هستند .
شاعرها عموما بي جنبه بازي در مي آورند !
رسانه ها – اين سلاطين مردم - سعي در ارايه ي شعر به معناي واقعي كلمه به مردم ندارند.
تكليف دستگاههاي دولتي ، ناشران ومافياهاي ادبي نيز روشن است.

زياده هر چه بگويم شرح است
همين نكات اصل وجان حرف بودند .

سلام

poemstation — Sat, 01 Aug 2009 10:16:18 GMT

نه زلیخا

نه عزیزی مصر

هیچ چیز من بویی از یوسف نبرده بود

جز برادرانم !

(امیر سنجوری)

تا اطلاع دوم به روز نمی شوم. در خروج هستم فعلا" اما مرتب اینجا می آیم و نظرات را می خوانم و جواب میدهم . نظر بگذارید خیالتان راحت باشد !!

نيما ؟!!

poemstation — Wed, 29 Jul 2009 22:44:18 GMT

نیما در «یادداشت‌های روزانه»‌اش راجع به خیلی از آدم‌های معاصر و غیر معاصر نظر داده است. نظرات او گاهی آن قدر صریح و متفاوت است که حتی ناشر در ابتدای کتاب قید کرده که «با همه داوری‌های نیما موافقت ندارد». اینها که در زیر می‌خوانید، نمونه‌هایی از نظرات نیماست:

ناصر خسرو
خواندن سفرنامه او چندین بار مرا به گریه انداخت. سرگردانی‌های این مرد بزرگ با آن حال و قضاوت او. به قدری من شیفته نثر نویسی ساده قدما بوده و هستم که از مرگ می‌ترسم؛ برای این که از خواندن آنها محروم می‌شوم.

امام موسی صدر
اخیرا ً در منزل آل احمد سید موسی صدر را دیدم، در شبی که پریشان بودم و او متأثر شد. در عالم خواب دیدم سید به من حرفی زد که من از پریشانی خلاص شدم. به من گفت در عالم خواب: من همین جا را برای شما قم خواهم کرد.

بدیع الزمان فروزانفر
می‌گویند در مجالس درس به شاگردها می‌گفت: «فردوسی اشتباهات لغوی بسیاری دارد». نباید استاد فروزانفر را تحقیر کرد به این که راست نگفته است. الحمد لله سال‌ها گذشت و روزگار خودش ثابت کرد که او بر استاد طوسی ما قبل او برتری دارد. زیرا فردوسی در گرسنگی و آوارگی مرد ولی او امروز سناتور است و خوب طرف بسته است.

هوشنگ ابتهاج (سایه)
سایه را دیدم در خیابان. سبیل گذاشته بود. بسیار فکری بود. گفت اتاقم را با حصیر و نی ساخته ام. گفت عکس مرا دارد. می‌خواستم به او بگویم این قدر فکری نباش. بسیار خواهد آمد که ما به اشتباهات و ساده لوحی‌های خود برخورد کنیم و آنچه می‌دانستیم که چنان است، نه چنان است. می‌خواستم به او بگویم ولی سایه بسیار فکری بود.

ابوالحسن صبا
صبا در گذشت که چه رنج داخلی و فقر و بدرفتاری مردم را کشید و لبخند زد و به کارش بود. امشب «گل‌های رنگارنگ» با آواز بنان به یاد او بود. غزلی خواند: یاد آن شب که صبا بر سر ما گل می‌ریخت ....

احمد شاملو
شاملو که من برای اصلاح شعر او حتی مصرع‌هایی را ساخته و در شعر او جا دادم، نامرد کسی بود که هر دفعه با من تماس پیدا کرد برای اشغال وقت من و ضایع کردن وقت من بود.

فریدون مشیری
7 قطعه عکس من را به من نداده است؛ حتی عکس زن و بچه‌ام را. به قدری مردم ناجوانمرد هستند که در نظر من نفرت انگیز می‌شوند. من در تهران از کمتر کسی جوانمردی دیدم.

اسکار وایلد
من به وایلد کمال اخلاص را دارم. من بهتر از این مرد انگلیسی کسی را ندیده ام که این همه دست در اندام این زیبایی بزند. وایلد زیبایی‌های عالم وجود را نمی‌سازد؛ عکس از خودش بر می‌دارد. خود وایلد زیبایی را نمی‌سازد؛ عکس از خودش بر می‌دارد. خود وایلد زیبایی عالم وجود است.

نیما یوشیج
مایه اصلی اشعار من، رنج من است. به عقیده من گوینده واقعی باید آن مایه را داشته باشد. من برای رنج خود شعر می‌گویم.
خودم و کلمات و وزن و قافیه، در همه وقت، برای من ابزارهایی بوده اند. که مجبور به عوض کردن آنها بوده ام تا با رنج من و دیگران بهتر سازگار باشند.

نقل از: گروه فرهنگ و هنر سیمرغ

مرتضی پارسا

poemstation — Fri, 06 Feb 2009 16:45:34 GMT

برای حالا با چند غزل از بهترین های غزل امروز "مرتضی پارسا" به روزم. از او چه بگویم . آنان که میشناسندش میدانند چه جواهری است اما آنان که شعرهایش را فقط میخوانند به اندکی از او پی میبرند . اینجا شما به اندکی از آنچه "مرتضی پارسا" مینامندش واقف می شوید اگر همه اش را می خواهید بروید در وبلاگ خودش فوران شاید چیزی دستگیرتان بشود .

اینجا خلوتی است از من و مرتضی. با شمایم که دوستش دارید بیائید و چیزی بگوئید...:

ضرب المثل

چشمان تو به آنچه كه بايد بدل نشد فرصت گذشت ومشكل اين بيت حل نشد

اين بيت ِ ناب محتوي حرف تازه بود مي شد ، ولي ادامه ندادي غزل نشد

تو سينه سينه با لب من واژه داشتي يك مشت وعده اي كه به آنها عمل نشد

من سينه سينه شعرِ مقدس كه عاقبت جز جمله هاي سرسري مبتذل نشد

عيب من وتو روي زبانهاست عشق نه عشقي كه درد سر شد وضرب المثل نشد

زمستان 87

تهمتن عشق

در شعله هاي چشم تو كاووش مي كنم ياد گناههاي سياووش مي كنم

لبهات از تكلم واز حكم عاجزند من پلك پلك حرف تو را گوش مي كنم

معشوق من تهمتن عشق است ومن چه خام تهمينه را دوباره سيه پوش مي كنم

تا پاك باشم از خودم اين دفعه خويش را با هرچه از تو مانده هم آغوش مي كنم

با تشنگی تو را كه سراب تخيلي از بيتهاي نشئه ي خود نوش مي كنم

امشب براي آنچه كه داري نبرد كن دارم تو را دوباره فراموش مي كنم

زمستان 87 – اتوبوس

مرگ

اهواز، بي تو پنجره اي داشت روبه مرگ

خوشحال شوگرفته ام اي دوست ، خو به مرگ

شب ، رودخانه اي كه تمام تمايلم

تنها به عشقبازي ِ با اوست او به مرگ

پل بسته چشمهام به بخت معلقم

امّيد روزني است از اين كورسو به مرگ

مانند عاشقان قديمي كه رفته اند

دنبال باده اي كه نبود ، از سبو به مرگ

سيرِ من از تو تا خودم آخر مرا رساند

هنگام درك لذت اين جستجو به مرگ

تو راه حل آخري اي عشق منتها

هربار منتهي شدي از چارسو به مرگ

زمستان 87 – اهواز – پل معلق ( مرتضي پارسا )

اطلاعی یه

poemstation — Thu, 29 Jan 2009 10:30:18 GMT

سلام

نامه سرگشاده شاعران آزاد ايران اسلامي به محمدعلي بهمني براي عدم پذيرش داوري در كنگره هاي شعري دست پايين در كنار ناداوران را امضا كنيد
فقط كافيست در وبسايت "خروج" كامنت بگذاريد و در صورت تمايل متن آن نامه را در وبلاگتان منتشر كنيد

اینجا کلیک کنید

فراخوان

poemstation — Wed, 24 Dec 2008 01:39:09 GMT

(( انقلاب ما انفجار نور بود ))امام خمینی ره

اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی آذربایجان شرقی در سی و مین سالگرد پیروزی انقلاب شکوهمند اسلامی و همگام با سال نو آوری و شکوفایی در نظر دارد جشنواره سراسری شعر فجر را با همکاری انجمن ادبی تبریز در موضوعات امام و انقلاب اسلامی ، پایداری ، و دفاع مقدس ، انتفاظه ، کودک و نوجوان ، اجتماعی و آزاد برگزار نماید. علاقمندان میتوانند آثار خود را به صورت تایپ شده و با درج نشانی دقیق پستی و شماره تماس به دبیرخانه این جشنواره ارسال نمایند.

مهلت ارسال آثار :

آخر وقت اداری 25/10/87

قابل ذکر است که تاریخ فوق به هیچ عنوان تمدید نخواهد شد

زمان برگزاری :

12/11/87 مجتمع فرهنگی هنری تبریز

به سی نفر از برگزیدگان جشنواره سکه ربع بهار آزادی اهدا خواهد شد

نشانی :

تبریز صندوق پستی 3631- 51385 انجمن ادبی تبریز

تلفکس 04115243919

tabrizadab@gmail.com پست الکترونیک

فراخوان شرکت در مسابقه "سومین جشنواره سراسری طنز طهران"

poemstation — Fri, 05 Dec 2008 17:24:53 GMT

خانه طنز امور ادبی معاونت هنری سازمان فرهنگی هنری شهرداری تهران، همزمان با سی امین سالگرد پیروزی شکوهمند انقلاب اسلامی و صد سالگی بلديه تهران، «سومین جشنواره سراسری طنز طهران» را در گسترهای وسیع‌تر در سطح داخلی و بین المللی برگزار می کند. رویکرد اصلی و اساسی این جشنواره، ارتقاء سطح فرهنگ شهری و اخلاق شهرنشینی، ترویج شادی و طنز در جامعه و کمک به گسترش فضای نقد و تعامل انتقادی- اصلاحی مدیریت شهری با افکارعمومی است.

1-بخش داخلی مسابقه:

الف-رشتهها و گرایش ها:

1-نثرکوتاه طنز

2-داستان کوتاه طنز

3-نمایشنامه وفیلمنامه طنز

4-شعر طنز

5-ترانه طنز

6-کاریکاتور

7-عکس طنز

8-فیلم و انيمیشن طنز

ب- موضوعات بخش داخلی مسابقه:

1-موضوعات شهری: اخلاق شهروندی، مدیریت شهری، محیط زیست شهری، تجهیزات وامکانات زندگی شهری، مظاهر شهرنشینی، ترافیک وحمل و نقل شهری، آلودگی هوا، زیباسازی فضای شهری،
جمع‌آوری و بازیافت زباله، معماری شهری، آلودگی صوتی و تصویری، اخلاق آپارتمان نشینی، جغرافیایی فرهنگی شهر، فرهنگ مطلوب شهری، تبلیغات شهری، پل های عابر روگذر و زیرگذر، بافت فرسودۀ شهری، پارکومتر، موشها و جوندگان موذی، فاضلاب شهری، موتورسوارها، طرح 137 و... دیگر موضوعات مرتبط با حوزه مسائل شهری و شهروندی.

2-موضوعات اخلاقی: تملق و چاپلوسی، تهمت وافتراء، دروغگویی و خالی بندی، عیب جویی و عیب تراشی، شایعه پردازی و شایعه پذیری، احترام به بزرگسالان، اخلاق رانندگی، نظم و انضباط فردی و جمعی، تعارفات افراطی، منازعات خیابانی، وجدان کاری، سیاست زدگی و...

3-موضوعات ملی و عمومی: شوراهای شهر و روستا، کنکور، سهمیه بندی بنزین وکارت هوشمند سوخت، مقاوم‌سازی ساختمان در برابر زلزله، زبالههای بیمارستانی، سرویس‌های بهداشتی عمومی، نگهداری حیوانات اهلی، لباس و پوشش و مدگرایی، مواد مخدر روانگردان، بیمارستان‌ها و مسائل درمانی، اعتیاد، جراحی زیبایی، بالا رفتن سن ازدواج، قاچاق، فیلم های حریم خصوصی.

4-موضوع ویژه: «مترو» (آثاری که با موضوع مترو به بخش داخلی مسابقه در هر یک از رشته‌ها و گرایش‌هاي فوق الذکر ارسال شوند، اختصاصاً از سوی شرکت مترو مورد قدردانی قرارخواهند گرفت.)

2-بخش بین المللی مسابقه:

این بخش با 2 موضوع «شهر و شهروندی» و«زندگی شهری، زندگی روستایی» در چهار رشته تصویری: فیلم کوتاه طنز، اینمیشن طنز، کاریکاتور و عکس طنز برگزار می شود که طنزپردازان تمام کشورها می توانند در این چهار رشته شرکت کنند.

ج- جوایز جشنواره:

به نفرات اول تا پنجم هر رشته جوایز نفیسی به همراه لوح تقدیر و تندیس مخصوص طنزطهران اهداء خواهد شد.

د-مقررات جشنواره:

1-آثار ارسالی مکتوب حتماً باید روی یک طرف کاغذA4 و به صورت خوانا و با رعایت فاصله لازم میان خطوط نوشته و یا تایپ شده باشد. ( ترجیحاً سعی شود که آثار به صورت حروفچینی شده و از طریق ایمیل ارسال شود.)

2-آثار ارسالی به بخش مسابقه در هر گرایشی، بازپس داده نخواهد شد.

3-حداکثر آثار ارسالی در هر رشته (به جز فیلم کوتاه واینمیشن) می تواند تا 3 اثر باشد. شرکت در دو رشته نیز بلا مانع است.

4-آثار متقاضی شرکت در بخش فیلم کوتاه جشنواره باید روی CD یا DVD ارسال شود.

5-آثار ارسالی به بخش عکس می تواند به صورت چاپ شده، روی کاغد و یا روی CD باشد.

6-درج نشانی دقیق، شماره تلفن ثابت و همراه، میزان تحصیلات و سن شرکت کننده درمسابقه جشنواره الزامی است.

7-آخرین مهلت دریافت آثار: 30/10/1387

ه: نشانی دبیرخانه جشنواره:

تهران، بولوار میرداماد، میدان محسنی، خیابان شاه نظری، پلاک 28، برج ناهید، طبقه 8 واحد2

پست الکترونیکی: tanzetehran@gmail.com

جهت کسب اطلاعات بیشتر می توانید با شماره تلفن های: 22905060 و 22905070 و 22905080 (کد021) تماس حاصل نمایید و یا به نشاني اينترنتي www.tanzetehran.blogfa.com مراجعه کنید.

فرم شرکت در مسابقه طنز

سومین جشنواره طنز تهران

نام: نام خانوادگی:

تاریخ تولد: استان/ شهرمحل اقامت:

رشته تحصیلی: شغل:

بخشی که در آن شرکت کردهام:

داخلی بین المللی

رشته/ رشتههایی که برای آن اثر فرستادم:

نثرطنز داستان طنز

نمایشنامه وفیلمنامه طنز شعر طنز

ترانه طنز کاریکاتور

عکس طنز فیلم واینمیشن طنز

توضیحات لازم درباره اثر/ آثار ارسالی:

نشانی دقیق:

تلفن تماس (ثابت/همراه):

برگزيدگان شبهاي شهريور معرفي شدند

poemstation — Fri, 05 Dec 2008 16:35:18 GMT

20 شاعر برگزیده در چهار بخش هشتمین دوره جشنواره «شب‌های شهریور»، عصر روز پنج‌شنبه 14 آذر در تالار آوینی فرهنگسرای بهمن توسط هیات داوران این جشنواره معرفی شدند.

به گزارش خبرگزاری کتاب ایران( ایبنا)، این جشنواره در چهار حوزه شعر کلاسیک با موضوع آزاد، شعر کلاسیک با موضوع نیایش، شعر نو با موضوع آزاد، شعر نو با موضوع نیایش برگزیدگان خود را معرفی کرد.

هیات داوران در حوزه شعر کلاسیک با موضوع آزاد، محمد جواد آسمانی از اصفهان، مهرداد امین حیایی از دامغان، وحید برزگر از فرخ‌شهر، امینه دریانورد از جزیره قشم، فریبا صفری از اصفهان، سید مهدی موسوی از قم، امید مهدی‌نژاد از تهران، محمد حسین نعمتی از ارسنجان را شایسته دریافت جایزه دانستند.

هم‌چنین داوران، محمود حبیبی و سید صابر موسوی از تهران را برنده بخش شعر کلاسیک با موضوع نیایش اعلام کردند.

علی اسداللهی از تهران، مرضیه انصاری‌زاده از کاشان، نجمه بناییان از بروجرد، فاطمه میرانوند از خرم‌آباد، محسن پورگودرز از علی گودرز، سیده زهرا صادقی از تهران، فاطمه قطب از خمین و لیلا کردبچه از تهران برگزیدگان بخش شعر نو با موضوع آزاد جشنواره شب‌های شهریور بودند.

هیات داوران این جشنواره آیسا حکمت و مینا مومنی‌پور به ترتیب از استان فارس و تهران را به عنوان برگزیدگان بخش شعر نو با موضوع نیایش معرفی کردند.

جوایز این جشنواره توسط سهیل محمودی، سید علی میرباذل، بهروز یاسمی و عبد الجبار کاکایی اهدا شد.

کنگره سراسری شعر "سیمرغ" در بروجرد برگزار می شود

poemstation — Wed, 03 Dec 2008 19:54:18 GMT


خبرگزاری مهر: اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی شهرستان بروجرد با انتشار فراخوانی همه شاعران سراسر کشور را برای حضور در کنگره سراسری شعر "سیمرغ" دعوت کرد.
به گزارش خبرنگار مهر در شهرستان بروجرد، در این فراخوان آمده است: در آستانه سی امین سالگرد پیروزی انقلاب شکوهمند اسلامی ایران، اداره فرهنگ و ارشاد اسلامی شهرستان بروجرد با همکاری اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی لرستان و انجمن ادبی مهرداد اوستا مرغ خیال شعرای گرانقدر کشور را به میهمانی بهار انقلاب می خواند و به شوق زمزمه ی دل نوازترین سروده ها برگزار می کند. دی ادامه این فراخوان تصریح شده است: این کنگره با موضوعات امام (ره) و انقلاب، انقلاب و ولایت، انقلاب و ایثار، انقلاب و شهادت، انقلاب و سرافرازی، انقلاب و تبلور آن در جامعه جهانی اسلام، از انقلاب حسینی (ع) تا انقلاب خمینی(ره)، پابه پای شقایق های انقلاب و قالب آثار به صورت آزاد خواهد بود. در این فراخوان با تاکید بر اینکه شعرای سراسر کشور می توانند حداکثر سه نمونه از آثار خود را تا تاریخ پانزدهم دی ماه به دبیرخانه جشنواره ارسال کنند، آمده است: علاقمندان به شرکت در این کنگره سراسری می توانند برای آگاهی از اطلاعات بیشتر با شماره تلفن 3538004-0662 تماس حاصل کنند. متقاضیان شرکت در کنگره سراسری شعر "سیمرغ" می توانند آثار خود را به آدرس لرستان- شهرستان بروجرد- بلوار اوستا- مجتمع فرهنگی هنری دکتر زرین کوب - دبیرخانه کنگره سراسری شعر سیمرغ ارسال کنند.